Elektrik Tesisatı Yaptırırken Ustaya Sorulması Gereken En Kritik Sorular
Elektrik tesisatı yaptırırken çoğu kişinin aklına ilk gelen soru aynıdır:
“Ne kadar tutar?”
Oysa elektrik tesisatında doğru sorulması gereken ilk soru fiyat değildir.
Çünkü elektrik tesisatı, bir kez yapılıp unutulacak basit bir iş değildir. Evinizin, iş yerinizin veya işletmenizin elektrik altyapısı yıllarca kullanılacaktır. Yanlış planlanan bir hat, uygun olmayan bir malzeme, eksik bir koruma sistemi veya özensiz bir uygulama ilerleyen dönemde sürekli sigorta atması, prizlerde ısınma, elektrik kaçağı, cihazların zarar görmesi ve daha ciddi güvenlik problemleri gibi sonuçlara yol açabilir.
Bu nedenle ister sıfırdan elektrik tesisatı yaptırıyor olun, ister eski tesisatı yeniliyor olun, ister bir tadilat kapsamında yeni elektrik hatları çektiriyor olun; işi teslim etmeden önce ustaya doğru soruları sormanız gerekir.
Bu rehberde, elektrikçi seçerken sormanız gereken soruları, neden önemli olduklarını ve iyi bir ustanın bu sorulara nasıl yaklaşması gerektiğini ayrıntılı şekilde ele alacağız.
1. Öncelikle şunu sorun: Bu işi yapmaya yetkin misiniz?
Elektrik tesisatı doğrudan can ve mal güvenliğiyle ilgili olduğu için işi yapacak kişinin mesleki yeterliliği en başta sorgulanmalıdır.
Ustaya veya firmaya doğrudan:
“Elektrik tesisatı yapmak için gerekli mesleki belgeleriniz ve yetkinlikleriniz var mı?”
diye sorabilirsiniz.
Buna ek olarak;
- Ustalık belgeniz var mı?
- Usta öğreticilik belgeniz var mı?
- İş yerinizle ilgili gerekli belgeler mevcut mu?
- Yapılacak iş için ayrıca proje veya mühendislik hizmeti gerekiyor mu?
- Gerekli resmi süreçleri kim takip edecek?
- Yapılan uygulama ilgili teknik kurallara ve standartlara uygun şekilde gerçekleştirilecek mi?
gibi sorular da sorulabilir.
Burada önemli olan nokta, “Yıllardır bu işi yapıyorum.” ifadesinin tek başına yeterli olmamasıdır.
Deneyim elbette çok değerlidir. Ancak deneyimin yanında mesleki yeterlilik ve yapılan işin niteliğine uygun hareket edilmesi de önemlidir.
Ustanın belgesini sormaktan çekinmeyin
Bir elektrikçiye belge ve yetkinliklerini sormanız ayıp değildir.
Tam tersine, evinizde veya iş yerinizde elektrik tesisatı gibi güvenlik açısından kritik bir iş yaptırıyorsanız, hizmet alacağınız kişinin mesleki geçmişini ve yetkinliğini öğrenmek son derece normaldir.
Örneğin Yusuf Elektrik'in Hakkımda sayfasında Ramazan Güzeltarakcı'nın mesleğe 1998 yılında çırak olarak başladığı, 2006 yılında Ustalık Belgesi ve 2007 yılında Usta Öğretici Belgesi aldığı bilgileri açık şekilde paylaşılmaktadır.
Bu tür bilgilerin açıkça paylaşılması, müşterinin hizmet alacağı kişiyi tanıması açısından önemlidir.
2. Daha önce buna benzer bir elektrik tesisatı yaptınız mı?
İkinci önemli soru deneyimdir.
Fakat burada yalnızca:
“Kaç yıldır elektrikçilik yapıyorsunuz?”
diye sormak yeterli değildir.
Daha önemli soru şudur:
“Benim yaptıracağım işe benzer projeleri daha önce yaptınız mı?”
Çünkü elektrik işleri birbirinden oldukça farklı olabilir.
Bir evin birkaç prizinin değiştirilmesi ile;
- komple daire elektrik tesisatı,
- villa elektrik tesisatı,
- iş yeri elektrik altyapısı,
- fabrika elektrik tesisatı,
- otomasyon sistemi,
- aydınlatma projesi,
- kamera ve alarm altyapısı
aynı deneyimi gerektirmeyebilir.
Bu nedenle ustanın sizin işinizle benzer işler yapıp yapmadığını öğrenmeye çalışın.
3. Referans gösterebilir misiniz?
Bu soru özellikle yüksek bütçeli veya kapsamlı elektrik tesisatlarında çok önemlidir.
Ustaya:
“Daha önce tamamladığınız benzer işleri görebilir miyim?”
diye sorabilirsiniz.
Mümkünse yalnızca birkaç fotoğraf değil, tamamlanmış projeleri ve yapılan çalışmanın kapsamını inceleyin.
Çünkü bir elektrikçinin gerçekten ne yaptığına bakmanın en iyi yollarından biri, daha önce tamamladığı işleri görmektir.
Referans neden önemlidir?
Referans yalnızca “Bu usta iyi mi?” sorusunun cevabı değildir.
Aynı zamanda ustanın;
- hangi büyüklükte projeler yaptığını,
- konut mu ticari alan mı çalıştığını,
- tesisat yenileme deneyimini,
- aydınlatma işlerini,
- pano ve altyapı çalışmalarını,
- farklı sektörlerdeki deneyimini
anlamanıza yardımcı olur.
Yusuf Elektrik'in Referanslar sayfasında tamamlanan kurumsal projeler ayrıca listelenmektedir.
Bunun yanında daha geniş bir çalışma geçmişini görmek isteyenler Yapılan İşler bölümünü inceleyebilir. Bu bölümde konut, ticari, kamu, ve farklı kategorilerde çalışmalar listelenmektedir.
Bu tarz bir portföy, “Ben bu işi yapıyorum.” demekten çok daha fazla fikir verir.
4. İşe başlamadan önce keşif yapacak mısınız?
Elektrik tesisatı için fiyat alırken dikkat edilmesi gereken konulardan biri de keşiftir.
Özellikle komple tesisat, tesisat yenileme veya tadilat gibi işlerde yapıyı görmeden kesin fiyat vermek çoğu zaman sağlıklı bir yaklaşım değildir.
Çünkü yerinde görülmesi gereken pek çok detay vardır:
- Mevcut elektrik panosu,
- Kabloların durumu,
- Topraklama sistemi,
- Prizlerin konumu,
- Aydınlatma noktaları,
- Kullanılacak cihazlar,
- Yeni hat ihtiyacı,
- Duvar ve tavanların durumu,
- Mevcut tesisatın yenilenip yenilenmeyeceği.
Bu nedenle şu soruyu sorun:
“Teklif vermeden önce yerinde keşif yapıyor musunuz?”
Denizli'de kapsamlı elektrik tesisatı ve tadilat işleri için Yusuf Elektrik, sitesinde Denizli içinde ücretsiz keşif yaparak net teklif sunduğunu belirtiyor.
5. Hangi kabloyu kullanacaksınız?
Elektrik tesisatında en önemli konulardan biri kablo seçimidir.
Bu nedenle:
“Hangi kabloyu kullanacaksınız ve kablo kesitlerini neye göre belirleyeceksiniz?”
sorusunu mutlaka sorun.
Burada yalnızca kablonun markasını öğrenmek yeterli değildir.
Kablonun;
- kesiti,
- kullanım amacı,
- devrenin taşıyacağı yük,
- tesisatın uzunluğu,
- döşeme şekli,
- bağlı olacak cihazlar
gibi unsurların da değerlendirilmesi gerekir.
Örneğin bir aydınlatma hattının ihtiyaçları ile yüksek güç çeken bir cihazın elektrik hattının ihtiyaçları aynı değildir.
Fırın, klima, şofben, elektrikli araç şarj cihazı veya başka yüksek güçlü cihazlar için tesisat planlanırken ilgili yüklerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle “Her yere aynı kabloyu çekelim.” yaklaşımı yerine, tesisatın ihtiyacına göre planlama yapılması daha doğru bir yaklaşımdır.
6. Sigortalar neye göre seçilecek?
Elektrik panosunda kullanılan sigortalar yalnızca “bir tane sigorta takalım” mantığıyla seçilmemelidir.
Ustaya:
“Sigortaları hangi devre için, hangi kriterlere göre seçiyorsunuz?”
diye sorun.
Ayrıca;
- Prizler ayrı devre olacak mı?
- Aydınlatmalar ayrı devre olacak mı?
- Klima için ayrı hat bulunacak mı?
- Fırın veya ocak için ayrı hat gerekecek mi?
- Yüksek güç çeken cihazlar nasıl korunacak?
- Panoda ileride ekleme yapmak için yer bırakılacak mı?
gibi sorular sorulabilir.
Buradaki amaç teknik ayrıntıları sizin yapmanız değil; işi yapan kişinin ne yaptığını açıklayabilecek durumda olmasıdır.
İyi bir usta, kullandığı ekipmanın neden seçildiğini müşterisine anlaşılır şekilde açıklayabilmelidir.
7. Kaçak akım korumasını nasıl sağlayacaksınız?
Bu, elektrik tesisatı yaptırırken mutlaka sorulması gereken sorulardan biridir.
Şunu sorun:
“Kaçak akım korumasını nasıl planlıyorsunuz?”
Kaçak akım koruması, elektrik tesisatının güvenlik tarafında önemli bir konudur. Ancak yalnızca panoya bir cihaz takılmasıyla bütün tesisatın güvenli olduğu düşünülmemelidir.
Tesisatın tamamı birlikte değerlendirilmelidir.
Daha önce bu konuyu merak ediyorsanız, sitemizde ayrıca Kaçak Akım Rölesi Nedir, Neden Gereklidir? başlıklı ayrıntılı bir içerik de bulunmaktadır.
8. Topraklama kontrolü yapılacak mı?
Bir başka kritik soru:
“Topraklama sistemini kontrol edecek ve gerekli ölçümleri yapacak mısınız?”
Özellikle eski bir tesisat yenileniyorsa mevcut topraklama sisteminin durumu mutlaka değerlendirilmelidir.
“Topraklama kablosu var.” demek tek başına yeterli bir bilgi değildir.
Sistemin durumunun uygun yöntemlerle kontrol edilmesi ve gerekli ölçümlerin yapılması önemlidir.
Elektrik tesisatı yaptırırken ustanın bu konuyu kendiliğinden gündeme getirip getirmediğine de dikkat edin.
9. Elektrik panosu nasıl düzenlenecek?
Elektrik panosu, tesisatın merkez noktalarından biridir.
İyi düzenlenmiş bir pano yalnızca bugün için değil, ileride yapılacak müdahaleler açısından da avantaj sağlar.
Ustaya:
“Pano içerisinde devreleri nasıl ayıracaksınız ve etiketleme yapacak mısınız?”
diye sorun.
Ayrıca;
- Hangi sigortanın hangi bölgeye ait olduğu,
- Kaçak akım korumasının nasıl yapılacağı,
- Panoda boş kapasite bırakılıp bırakılmayacağı,
- Kullanılan ekipmanların marka/model bilgileri
gibi konuları konuşun.
İş bittikten sonra bir elektrikçinin panoya baktığında hangi sigortanın neyi kontrol ettiğini kolayca anlayabilmesi büyük bir avantajdır.
10. Kullanacağınız malzemelerin marka ve özelliklerini söyleyebilir misiniz?
Teklif alırken sadece toplam rakama bakmayın.
Şunu sorun:
“Bu fiyatın içerisinde hangi marka ve özellikte malzemeler var?”
Teklifte mümkün olduğunca;
- Kablo,
- Sigorta,
- Kaçak akım koruma cihazları,
- Pano,
- Priz,
- Anahtar,
- Kasa,
- Boru,
- Klemens,
- Diğer montaj malzemeleri
gibi kalemlerin neler olduğunu öğrenin.
Böylece iki elektrikçinin teklifini gerçek anlamda karşılaştırabilirsiniz.
Çünkü 50.000 TL'lik bir teklif ile 70.000 TL'lik bir teklif arasında yalnızca işçilik farkı olmayabilir.
Kullanılan malzemeler, yapılacak işin kapsamı ve fiyata dahil olan işlemler birbirinden farklı olabilir.
11. Fiyat teklifinde neler dahil?
Elektrik tesisatı yaptırırken fiyat konusunda en önemli noktalardan biri iş başlamadan önce kapsamın netleşmesidir.
Ustaya:
“Bu fiyatın içerisinde tam olarak hangi işler var?”
diye sorun.
Örneğin;
- Kablo döşeme,
- Borulama,
- Priz montajı,
- Anahtar montajı,
- Pano,
- Sigortalar,
- Aydınlatma montajı,
- Kanal veya kırma işlemleri,
- Eski tesisatın sökülmesi,
- Moloz veya kapatma işlemleri
gibi konuların hangilerinin fiyata dahil olduğunu önceden öğrenin.
En ucuz fiyat neden her zaman en iyi fiyat değildir?
Elektrik tesisatında sadece toplam fiyatı karşılaştırmak yanıltıcı olabilir.
Bir usta daha düşük fiyat verebilir; ancak daha az malzeme kullanabilir veya bazı işlemleri teklif dışında bırakabilir.
Başka bir usta daha yüksek fiyat verebilir; fakat daha kapsamlı bir çalışma, daha kaliteli malzeme veya daha uzun garanti sunabilir.
Bu nedenle doğru soru:
“En ucuz kim?”
değil,
“Aldığım fiyat karşılığında tam olarak ne alıyorum?”
olmalıdır.
12. İşçilik garantiniz var mı?
Elektrik tesisatında iş bittikten sonra da hizmetin arkasında durulması önemlidir.
Bu nedenle:
“Yaptığınız işçilik için garanti veriyor musunuz?”
diye sorun.
Garanti varsa;
- Süresi ne kadar?
- Hangi işlemleri kapsıyor?
- Bir sorun çıktığında nasıl müdahale ediliyor?
- Kullanılan malzemelerin garantisi nasıl işliyor?
gibi detayları da öğrenin.
Yusuf Elektrik, sitesinde yaptığı işçilik ve montaj hizmetleri için 2 yıl işçilik garantisi sunduğunu belirtiyor.
Bu tür bilgilerin işe başlamadan önce açık şekilde paylaşılması müşterinin ne alacağını bilmesi açısından önemlidir.
13. İş bittikten sonra kontrol yapıyor musunuz?
İşin tamamlanması, “prizlere elektrik geldi” demek değildir.
İşin niteliğine göre gerekli kontrollerin yapılması gerekir.
Ustaya:
“İş tesliminden önce hangi kontrolleri yapıyorsunuz?”
diye sorun.
Kontrol kapsamında işin niteliğine göre;
- Pano kontrolü,
- Devre kontrolü,
- Priz ve anahtar kontrolü,
- Aydınlatma kontrolü,
- Kaçak akım koruma testleri,
- Topraklama ile ilgili kontroller,
- Devrelerin etiketlenmesi
gibi işlemler değerlendirilebilir.
İş bittikten sonra tesisatın nasıl çalıştığını ve hangi devrenin neyi beslediğini bilmek de ileride yapılacak müdahaleler açısından faydalıdır.
14. İleride yeni cihazlar eklersek tesisat yeterli olacak mı?
Elektrik tesisatını sadece bugünün ihtiyaçları için düşünmeyin.
Önümüzdeki birkaç yıl içerisinde;
- Yeni klima,
- Elektrikli araç şarj cihazı,
- Güneş enerji sistemi,
- Yeni mutfak cihazları,
- Çalışma odası,
- Yeni aydınlatma sistemi
eklemek isteyebilirsiniz.
Bu nedenle ustaya:
“İleride yeni hat veya cihaz eklemek istersek tesisat buna uygun olacak mı?”
diye sorun.
Özellikle elektrik panosunda ve altyapıda gelecekteki ihtiyaçları düşünerek planlama yapmak sonradan yapılacak değişiklikleri kolaylaştırabilir.
15. İnternet, kamera, alarm ve diğer altyapılar nasıl planlanacak?
Modern bir ev veya iş yerinde elektrik tesisatı artık tek başına düşünülmemelidir.
İnternet, fiber optik, kamera, alarm, yangın sistemi, diafon ve akıllı ev sistemleri gibi altyapılar da proje aşamasında değerlendirilmelidir.
Yapının duvarları kapatıldıktan sonra yeni kablo geçirmek çok daha zahmetli olabilir.
Bu nedenle elektrikçiye:
“Zayıf akım altyapılarını da birlikte planlayabilir miyiz?”
diye sorun.
Yusuf Elektrik'in hizmetleri arasında Fiber Optik Kablo Tesisatı, Alarm, Kamera ve Yangın Sistemleri ve Akıllı Ev Sistemleri gibi farklı altyapı hizmetleri de bulunuyor.
16. İş ne zaman başlayacak ve ne zaman bitecek?
Elektrik tesisatı genellikle başka tadilat işlerinin de ortasında yapılır.
Bu nedenle işe başlamadan önce yaklaşık süreyi öğrenmek önemlidir.
Şunları sorun:
- İşe ne zaman başlayabilirsiniz?
- Tahmini kaç gün sürecek?
- Kaç kişi çalışacak?
- İşin hangi aşamaları var?
- Başka ekiplerle koordinasyonu nasıl sağlayacağız?
- Gecikme olursa önceden haber verecek misiniz?
Elbette keşif sırasında ortaya çıkmayan bir sorunla karşılaşılması durumunda süre değişebilir.
Burada önemli olan, ustanın baştan gerçekçi bir çalışma planı oluşturması ve değişiklikleri size zamanında bildirmesidir.
17. Eski tesisatta sorun çıkarsa nasıl ilerleyeceksiniz?
Özellikle eski evlerde elektrik tesisatı yenilenirken duvarların içerisinde daha önce yapılmış hatalarla karşılaşılabilir.
Örneğin;
- Eski kablolar,
- Uyumsuz bağlantılar,
- Hasarlı borular,
- Eksik topraklama,
- Eski pano,
- Sonradan eklenmiş düzensiz hatlar
ortaya çıkabilir.
Bu nedenle ustaya:
“Mevcut tesisatta beklenmeyen bir problem çıkarsa nasıl ilerleyeceğiz?”
diye önceden sorun.
En sağlıklı yöntem, ek bir işlem gerekiyorsa bunun size açıklanması ve mümkün olduğunca onayınız alınarak yapılmasıdır.
18. İşin sonunda ne teslim edilecek?
İyi bir elektrik tesisatında iş bittikten sonra mümkün olduğunca düzenli bir teslim yapılması faydalıdır.
Örneğin;
- Kullanılan malzemeler,
- Pano bilgileri,
- Devrelerin dağılımı,
- Garanti bilgileri,
- Yapılan ek çalışmalar,
- Gerekli ölçüm ve kontrol sonuçları
gibi bilgilerin kayıt altında olması ileride işinizi kolaylaştırabilir.
Özellikle ticari işletmeler ve büyük projelerde bu konu daha da önemlidir.
Elektrikçi Seçerken Dikkat Etmeniz Gereken Kırmızı Bayraklar
Bazı cevaplar, işi yaptırmadan önce bir kez daha düşünmeniz gerektiğini gösterebilir.
“Belgeye gerek yok, ben yıllardır yapıyorum.”
Deneyim önemlidir ancak yapılacak işin gerektirdiği mesleki ve teknik şartların yerine geçmez.
“Kablo kablodur, hepsi aynı.”
Kablo seçimi tesisatın kullanımına ve teknik gereksinimlerine göre değerlendirilmelidir.
“Topraklamaya gerek yok.”
Topraklama konusu geçiştirilecek bir konu değildir.
“Kaçak akım korumasına gerek yok.”
Tesisatın güvenlik ihtiyaçları mutlaka değerlendirilmelidir.
“Fiyatı sonra konuşuruz.”
İşin kapsamını ve mümkün olduğunca fiyatını işe başlamadan önce netleştirmek iki taraf için de daha sağlıklıdır.
“Referansım yok ama işimi iyi yaparım.”
Referans her işte zorunlu olmayabilir. Ancak özellikle büyük bir proje için daha önce yapılan işleri inceleyebilmek önemli bir avantajdır.
“En ucuz malzemeyi kullanırız, bir şey olmaz.”
Elektrik tesisatında malzeme seçimi maliyet kadar güvenlik ve kullanım ömrü açısından da değerlendirilmelidir.
Elektrik Tesisatı İçin Usta Seçerken 10 Soruluk Kontrol Listesi
Ustayı aramadan önce aşağıdaki listeyi kaydedebilirsiniz:
1. Bu işi yapmaya gerekli mesleki yetkinliğiniz ve belgeleriniz var mı?
2. Benim yaptıracağım işe benzer projeler yaptınız mı?
3. Daha önce yaptığınız işleri veya referanslarınızı görebilir miyim?
4. İşe başlamadan önce yerinde keşif yapıyor musunuz?
5. Hangi kablo ve elektrik malzemelerini kullanacaksınız?
6. Sigorta, pano, topraklama ve kaçak akım korumasını nasıl planlayacaksınız?
7. Verdiğiniz fiyatın içerisinde hangi işler ve malzemeler bulunuyor?
8. İş ne kadar sürecek?
9. İşçilik garantiniz var mı?
10. İş bittikten sonra kontrol ve servis desteği sağlıyor musunuz?
Bu soruların cevaplarını aldıktan sonra yalnızca fiyatları değil, sunulan hizmetin tamamını karşılaştırabilirsiniz.
Denizli'de Elektrikçi Seçerken Neye Bakmalısınız?
Denizli'de elektrikçi arıyorsanız, Google'da karşınıza çıkan ilk işletmeyi yalnızca fiyatına göre seçmek yerine birkaç temel kriteri birlikte değerlendirin.
Firmanın veya ustanın;
- Mesleki geçmişine,
- Belgelerine,
- Referanslarına,
- Daha önce yaptığı işlere,
- Hizmet kapsamına,
- Fiyatlandırma yaklaşımına,
- Garanti şartlarına,
- İş sonrasındaki desteğine
bakın.
Özellikle kapsamlı bir elektrik tesisatı yaptıracaksanız, mümkünse yerinde keşif yaptırıp yazılı ve anlaşılır bir teklif alın.
Yusuf Elektrik'in Hakkımda sayfasında mesleki geçmiş ve belgeler hakkında bilgi verilirken, Referanslar ve Yapılan İşler sayfalarında geçmiş çalışmalar incelenebiliyor.
Elektrik tesisatı, elektrik arızası, aydınlatma, pano, priz, sigorta veya diğer elektrik hizmetlerini incelemek isteyenler Yusuf Elektrik'in tüm hizmetler sayfasına göz atabilir.
Sonuç: Elektrik Tesisatında Sadece Fiyata Bakmayın
Elektrik tesisatı yaptırırken en düşük fiyatı bulmak cazip gelebilir.
Ancak elektrik işlerinde doğru karşılaştırma:
“Kim daha ucuz?”
değil,
“Kim neyi, hangi malzemeyle, hangi kapsamda, nasıl ve hangi garantiyle yapıyor?”
sorusuna cevap aramaktır.
Çünkü elektrik tesisatı duvarların arkasında kalır ve çoğu zaman ancak bir problem ortaya çıktığında nasıl yapıldığı anlaşılır.
Bu nedenle iş başlamadan önce ustaya soracağınız birkaç doğru soru, ileride yaşayabileceğiniz büyük bir sorunun önüne geçebilir.
Mesleki yetkinliği sorun.
Referanslarını inceleyin.
Kullanılacak malzemeleri öğrenin.
Keşif yaptırın.
Teklifin kapsamını netleştirin.
Topraklama ve kaçak akım korumasını sorun.
İşçilik garantisini öğrenin.
Ve mümkünse iş bittikten sonra gerekli kontrollerin yapıldığından emin olun.
Denizli'de elektrik hizmeti almak veya yaptırmak istediğiniz iş için detaylı bilgi edinmek isterseniz İletişim sayfasından Yusuf Elektrik'e ulaşabilir, kapsamlı işler için keşif ve teklif talep edebilirsiniz.
Unutmayın:
İyi bir elektrik tesisatı yalnızca elektriği çalıştıran tesisat değildir. Doğru planlanmış, güvenlik önlemleri düşünülmüş, uygun malzemelerle uygulanmış ve arkasında duran bir usta tarafından yapılmış tesisattır.